Hướng dẫn Kê khai hóa đơn điều chỉnh mới
1. Kê khai hóa đơn điều chỉnh theo Thông tư 91/2026: Khi nào khai kỳ hiện tại, khi nào phải về kỳ gốc
Việc xác định kê khai hóa đơn điều chỉnh theo Thông tư 91/2026/TT-BTC vào kỳ hiện tại hay kỳ gốc cần phải phân biệt được bản chất của việc điều chỉnh hóa đơn là sự kiện phát sinh hay do sai sót, hóa đơn điều chỉnh là hóa đơn đầu vào hay đầu ra.
Tóm tắt về việc kê khai hóa đơn điều chỉnh theo Thông tư 91/2026/TT-BTC gồm 03 trường hợp sau:
- Trường hợp 1: Hóa đơn gốc không sai, sau đó mới phát sinh chiết khấu, trả lại hàng, hủy hoặc chấm dứt một phần hợp đồng cung cấp dịch vụ/bất động sản thu tiền trước…. thì cả người bán, người mua kê khai vào kỳ hiện tại:
+ Người bán kê khai kỳ lập hóa đơn điều chỉnh.
+ Người mua kê khai kỳ nhận hóa đơn điều chỉnh
- Trường hợp 2: Sai sót hóa đơn đầu ra
Tất cả các trường hợp doanh nghiệp bán ra có sai sót, khi lập hóa đơn điều chỉnh/thay thế bắt buộc phải quay lại kỳ gốc để kê khai bổ sung.
- Trường hợp 3: Sai sót hóa đơn đầu vào
Nếu làm tăng số thuế phải nộp hoặc giảm số thuế đã được hoàn thì phải quay lại kỳ gốc để điều chỉnh. Các trường hợp khác thì được được khai vào kỳ hiện tại.
Phân tích chi tiết như sau:
Đối với Trường hợp 1: Hóa đơn gốc không sai, điều chỉnh hóa đơn do sự kiện phát sinh
Căn cứ điểm d khoản 6 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC:
Các trường hợp tại khoản 5 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC bao gồm:"d) Hóa đơn điều chỉnh đối với trường hợp quy định tại khoản 5 Điều này thì người bán kê khai vào kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh, người mua kê khai vào kỳ nhận được hóa đơn điều chỉnh."
- Điều chỉnh giá do quyết định của Nhà nước.
- Chiết khấu thương mại
- Hàng bán bị trả lại.
- Hủy hoặc chấm dứt một phần hợp đồng cung cấp dịch vụ/bất động sản thu tiền trước,...
Bản chất của các trường hợp này không phải do sai sót mà là sự kiện kinh tế phát sinh. Do đó, sẽ kê khai vào kỳ hiện tại (người bán kê khai vào kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh, người mua kê khai vào kỳ nhận được hóa đơn điều chỉnh).
Trường hợp 2: Sai sót hóa đơn đầu ra
Căn cứ khoản 6 Điều 12 Nghị định 252/2026/NĐ-CP:
Như vậy, đối với trường hợp sai sót hóa đơn đầu ra, tất cả các trường hợp doanh nghiệp bán ra có sai sót, khi lập hóa đơn điều chỉnh/thay thế đều bắt buộc phải quay lại kỳ gốc để kê khai bổ sung."Điều 12. Khai bổ sung hồ sơ khai thuế, khoản thu khác
...
6. Người nộp thuế khai bổ sung cho từng hồ sơ khai thuế, khoản thu khác có sai, sót thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1, 2, 3, 4 và 5 Điều này như sau:
a) Người nộp thuế thuộc trường hợp quy định tại điểm a, b, c khoản 5 Điều 12 Luật Quản lý thuế thực hiện khai bổ sung cho kỳ phát sinh sai, sót. Trường hợp việc khai bổ sung làm tăng số thuế, khoản thu khác phải nộp hoặc giảm số thuế, khoản thu khác đã được miễn, giảm, hoàn thì người nộp thuế phải nộp đủ số tiền phải nộp tăng thêm hoặc số tiền đã được miễn, giảm, hoàn và tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước (nếu có); trường hợp việc khai bổ sung làm giảm số thuế, khoản thu khác phải nộp thì người nộp thuế được điều chỉnh giảm tiền chậm nộp và xử lý số tiền thuế, khoản thu khác nộp thừa (nếu có) theo quy định. Trường hợp việc khai bổ sung làm tăng, giảm số thuế giá trị gia tăng được khấu trừ chuyển kỳ sau thì người nộp thuế khai số thuế chênh lệch tăng, giảm vào kỳ phát hiện sai, sót. Người nộp thuế chỉ được khai bổ sung tăng số thuế giá trị gia tăng đề nghị hoàn khi chưa nộp hồ sơ đề nghị hoàn thuế.
Riêng trường hợp người nộp thuế phát hiện số thuế giá trị gia tăng đầu vào khi kê khai, khấu trừ bị sai, sót thì thực hiện kê khai theo quy định của pháp luật thuế giá trị gia tăng;"
Nói một cách đơn giản, trách nhiệm của người bán kê khai hóa đơn điều chỉnh do sai sót là phải quy về kỳ gốc.
Trường hợp 3: Sai sót hóa đơn đầu vào
Việc kê khai hóa đơn đầu vào do sai sót phải thực hiện theo quy định của pháp luật thuế giá trị gia tăng.
Căn cứ khoản 6 Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP:
"Điều 23. Khấu trừ thuế giá trị gia tăng
...
6. Trường hợp cơ sở kinh doanh phát hiện số thuế giá trị gia tăng đầu vào khi kê khai, khấu trừ bị sai, sót thì được khai thuế trước khi cơ quan thuế, cơ quan có thẩm quyền công bố quyết định kiểm tra thuế, thanh tra thuế như sau:
a) Người nộp thuế thực hiện khai bổ sung vào tháng, quý phát sinh số thuế giá trị gia tăng đầu vào bị sai, sót nếu việc khai thuế vào tháng, quý phát sinh số thuế giá trị gia tăng đầu vào bị sai, sót làm tăng số thuế phải nộp hoặc giảm số thuế được hoàn của tháng, quý đó; người nộp thuế phải nộp đủ số tiền thuế phải nộp tăng thêm hoặc bị thu hồi số tiền thuế đã được hoàn tương ứng và nộp tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước (nếu có).
b) Người nộp thuế thực hiện khai vào tháng, quý phát hiện sai, sót nếu việc khai thuế được thực hiện vào tháng, quý phát sinh thuế giá trị gia tăng đầu vào bị sai, sót làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc chỉ làm tăng hoặc giảm số thuế giá trị gia tăng còn được khấu trừ chuyển sang tháng, quý sau."
Như vậy, trường hợp sai sót hóa đơn đầu vào thì phải xét đến kết quả của việc khai bổ sung:
- Nếu làm tăng số thuế phải nộp hoặc giảm số thuế đã được hoàn: Phải quay lại kỳ gốc để điều chỉnh.
-Nếu chỉ làm giảm số thuế phải nộp hoặc thay đổi (tăng/giảm) số thuế còn được khấu trừ thì được khai vào kỳ hiện tại.
Tóm tắt quy định kê khai hóa đơn điều chỉnh 2026 như sau:
- Nếu bản chất do sự kiện kinh tế phát sinh, không phải do sai sót (Thông tư 91/2026/TT-BTC): Khai kỳ hiện tại.
- Sai sót hóa đơn đầu ra: Bắt buộc quay lại kỳ gốc.
- Sai sót hóa đơn đầu vào: Tăng thuế phải nộp/giảm thuế được hoàn thì quay về kỳ gốc; còn lại thì khai kỳ hiện tại.
2. Nguyên tắc xử lý hóa đơn sai sót theo Thông tư 91/2026
Nguyên tắc xử lý hóa đơn sai sót theo Thông tư 91/2026/TT-BTC là không phải lúc nào cũng phải lập hóa đơn mới. Tùy từng lỗi mà người bán có thể:
- Không cần lập lại hóa đơn (đối với lỗi không ảnh hưởng đến giá trị giao dịch).
- Được quyền lựa chọn điều chỉnh hoặc thay thế (đối với phần lớn các lỗi quan trọng).
- Một số trường hợp đặc biệt bắt buộc phải lập hóa đơn thay thế hoặc điều chỉnh.
Nguồn: http://ketoantinviet.com/tin-tuc/1168/huong-dan-ke-khai-hoa-don-dieu-chinh-moi.html
